Jakie wózki można obsługiwać bez uprawnień UDT? Kiedy należy posiadać zaświadczenia kwalifikacyjne?

Przemysł, budownictwo czy magazynowanie nie odbywa się dziś bez urządzeń transportu bliskiego takich jak na przykład wózki widłowe. Narzędzia te udostępniane przez pracodawców mają zapewnić ciągłość produkcji, transport i magazynowanie oraz ergonomię w środowisku pracy. Do obsługi wózków widłowych niezbędny jest kompetentny operator.

Jak wskazuje sprawozdanie Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2023 najczęściej poszkodowanymi w wypadkach przy pracy byli pracownicy zakładów przemysłu przetwórczego, budowlanych, handlowych i zajmujących się naprawami a czwarte miejsce zajmuje transport i gospodarka magazynowa.

Na uwagę zasługuje również fak,t iż największą grupą niezmienną na przestrzeni lat są osoby z najmniejszym stażem pracy w danym przedsiębiorstwie. Nasuwa się wniosek ,że im dłużej pracownik pozostaje w danym zakładzie tym lepiej działa proces produkcji i magazynowania.

Sporą grupę stanowią również obywatele Ukrainy, którzy zagościli już na stałe na naszym rynku pracy, a proces wdrażania ich w nasze przepisy BHP stanowi nie lada wyzwanie dla wielu pracodawców. Wymusza to wprowadzenie procesów nauczania osób spoza UE tak, aby treści jak i zasady bezpiecznej pracy były jasno i zrozumiale przekazane dla wszystkich pracowników.

Wśród przyczyn wypadków najczęściej wskazuje się czynnik ludzki – niewłaściwa obsługa, samowolne zachowanie pracownika, brak zastosowania środków ochrony indywidualnej. do tych czynników należy dodać przyczyny organizacyjne tj. niewłaściwa organizacja środowiska pracy, niewłaściwa eksploatacja czynnika materialnego.

Skutki wypadków przy pracy to przede wszystkim urazy lub śmierć. Należy zauważyć również iż zdarzenia tego typu negatywnie wpływają na wizerunek firmy, generują też dodatkowe koszty spowodowane m.in. koniecznością wstrzymania prac z powodu absencji pracownika, rekrutacji nowej osoby, wdrożeniem jej do pracy, ale i uszkodzeniem mienia, maszyn i urządzeń.

Rodzi się pytanie jak zapobiegać negatywnym skutkom. Odpowiedź nie jest odkrywkowa. Kompetentny, wykwalifikowany, doświadczony operator to klucz do sukcesu przedsiębiorstwa.

Do obsługi wózków widłowych może zostać dopuszczona wyłącznie osoba z zaświadczeniem kwalifikacyjnym wydanym przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego np. UDT. Jednostka ta sprawuje nadzór nad urządzeniami transportu bliskiego oraz nad osobami uprawnionymi do obsługi. Ponadto operator musi przejść szkolenie stanowiskowe w danym zakładzie pracy, aby zapoznać się ze szczegółowymi przepisami BHP na danym stanowisku pracy oraz obowiązującym regulaminem pracy.

Potocznie określane wózki widłowe z jakimi można spotkać się przedsiębiorstwach to bardzo szeroki zakres urządzeń transportu bliskiego. W tym miejscy należy przytoczyć definicję wózka dostępną na stronie UDT – Wózek jezdniowy podnośnikowy z mechanicznym napędem podnoszenia: jest to wózek z przymocowaną platformą, widłami lub innymi urządzeniami do manipulowania ładunkami, przystosowany do podnoszenia ładunku spaletyzowanego lub nie, na wysokość umożliwiającą składowanie i pobieranie ładunku, a także układanie w gniazdach i podejmowanie z gniazd. W związku z powyższym wózki, które nie posiadają mechanizmu podnoszenia (wózki unoszące, pchające, ciągnikowe) nie podlegają przepisom o dozorze technicznym. Przez napęd mechaniczny, należy rozumieć wszelkie rodzaje napędu (spalinowy, elektryczny, hydrauliczny) nie wymagające bezpośredniego działania siły mięśni ludzkich podczas wykonywania czynności podnoszenia ładunku.

Powyższa definicja wyłączyła wózki unoszące z konieczności posiadania zaświadczeń kwalifikacyjnych lub czynności dozoru technicznego. Brak uprawnień UDT nie zwalnia pracodawcy ze szkoleń stanowiskowych operatorów oraz stworzenia bezpiecznego środowiska pracy tych urządzeń jak również utrzymania ich w dobrym stanie technicznym i zdatności użytkowej (konserwacji).

Reasumując, bez wątpienia osoby dopuszczone do obsługi wózków widłowych podnośnikowych muszą posiadać odpowiednie zaświadczenie kwalifikacyjne oraz przejść stosowne szkolenie stanowiskowe. Nabyte kompetencje przynoszą wymierny skutek dla pracownika jaki i pracodawcy. Wiadomo już dlaczego operatorzy są tak cenieni w zakładach pracy a rynek pracy wciąż poszukuje osób z takimi kwalifikacjami.